Een nieuw pand, een uitbreidingsplan of de wens om te verduurzamen. Alles ligt klaar. Behalve de stroom. Steeds meer ondernemers in Flevoland lopen hier tegenaan. Netcongestie klinkt technisch, maar de gevolgen zijn heel concreet. Judith Geursen van netbeheerder Liander en Nelianne van Bloemendaal van Energie Expertisecentrum Flevoland (EEF) leggen uit wat er aan de hand is, en vooral: wat er wél kan.
Netcongestie laat zich volgens Judith het best vergelijken met het wegennet. ‘File ontstaat op het elektriciteitsnet,’ legt zij uit. ‘Op bepaalde momenten gebruiken we met z’n allen zoveel stroom, dat het netwerk het niet meer aankan.’ Die pieken doen zich vooral voor op werkdagen, in de ochtend en aan het eind van de middag. Precies de momenten waarop veel bedrijven tegelijk opstarten of produceren. ‘Dan moet er te veel stroom over dezelfde kabels en stations,’ zegt Judith. ‘En net als bij een snelweg kun je daar niet zomaar extra rijbanen bij leggen.’
Hoe het stroomnet in elkaar zit
Judith schetst hoe het Nederlandse stroomnet is opgebouwd. ‘TenneT is verantwoordelijk voor het hoogspanningsnet. Dat kun je zien als de snelwegen. Liander zorgt ervoor dat die stroom via regionale en lokale netten bij bedrijven en woningen terechtkomt.’ Belangrijk om te weten: netbeheerders wekken zelf geen stroom op. ‘Dat is in Nederland bewust losgekoppeld,’ zegt Judith. ‘Wij transporteren alleen. En dat transportnet loopt nu op veel plekken tegen zijn grenzen aan.’ Dat komt onder andere doordat de energietransitie een enorme vlucht heeft genomen. Door elektrificatie, zonnepanelen, windenergie en het afbouwen van gas is de druk op het net veel sneller toegenomen dan vooraf werd voorzien. Daarnaast is het systeem complexer geworden. ‘Bij centrales konden we een knop omzetten. Met zon en wind kan dat niet. Dat maakt het netwerk kwetsbaarder voor pieken.’
Wat betekent dit voor ondernemers?
Voor ondernemers betekent netcongestie vaak dat een aanvraag voor extra stroom niet meteen kan worden ingewilligd. ‘Als er op een plek geen ruimte meer is op het net, kunnen we geen extra vermogen toekennen,’ zegt Judith. ‘Dan komt een bedrijf op een wachtlijst.’ Wie het eerst een aanvraag doet, is als eerste aan de beurt zodra er weer ruimte is.
Volgens Nelianne betekent dit niet dat ondernemers stil hoeven te staan. ‘Netcongestie betekent niet dat ondernemers niets meer kunnen,’ zegt zij. ‘Maar het vraagt wel om een andere manier van kijken naar energie. En daar kunnen wij bij helpen.’ Het begint bij inzicht. ‘Wanneer gebruik je veel stroom? Waar zitten je pieken? Soms zit het probleem in één moment op de dag.’
Hulp voor ondernemers
‘Wij zijn door de provincie Flevoland in het leven geroepen om ondernemers inzicht te geven en verder te helpen. Wij trekken geen kabels, maar we helpen ondernemers wel om te begrijpen wat hun opties zijn. Met een stappenplan, kosteloze hulp, financieringen en kennis over subsidies en regelingen.’ De drempel om hulp te vragen is laag. ‘Als je vastloopt: bel of mail ons. Meestal is er een oplossing!’
Judith herkent die boodschap. ‘Wij realiseren ons dat de gevolgen van netcongestie voor ondernemers heel schrijnend zijn. Daarom zoeken we aan alle kanten naar ruimte. Maar we hebben elkaar ook nodig. Als we samen pieken kunnen verminderen, helpt dat het hele netwerk.’
Meer weten over netcongestie? Luister onze podcast!
In de podcastserie Help, het net zit vol gaat Jop Fackeldey in gesprek met onder andere Liander, Windesheim, Quaack en Farm Dairy. Zij delen hun ervaringen met netcongestie: van de dagelijkse uitdagingen tot concrete oplossingen en praktische tips. Een serie voor Flevolandse ondernemers die willen begrijpen wat er speelt én vooruit willen.
